Spo\u015br\u00f3d okolicznych wsi najstarsz\u0105 metryk\u0119 mia\u0142y, jak si\u0119 zdaje, wymienione w \u201eSuplice\u201d z 1379 r. miedzy innymi Wiercany, stanowi\u0105ce od pocz\u0105tku uposa\u017cenie kasztelanii sandomierskiej. Wprawdzie wzmianka o Wiercanach w dokumencie Leszka Czarnego z 1282 r. nie mo\u017ce, ze wzgl\u0119du na dowiedzion\u0105 interpolacj\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 za dow\u00f3d w tej sprawie. Niemniej jednak istnienie tej wsi w ko\u0144cu XIII wieku wydaje si\u0119 pewne.<\/p>\n\n\n\n
Wie\u015b Wiercany, po\u0142o\u017cona na po\u0142udnie od S\u0119dziszowa, stanowi\u0142a uposa\u017cenie kasztelanii sandomierskiej. 1 stycznia 1417 r. kasztelan sandomierski Micha\u0142 z Chmielowa zleci\u0142 so\u0142tysowi z Wiercan Piotrowi osadzenie nowej wsi \u201edla pomno\u017cenia po\u017cytk\u00f3w kasztelanii\u201d na terenie lasu zw. Budzisz\u00f3w na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Wiercan. Granice nowo lakowanej osady zosta\u0142y \u015bci\u015ble oznaczone: si\u0119ga\u0107 mia\u0142y od drzewa zwanego Rosochaty D\u0105b na po\u0142udniowym kra\u0144cu Wiercan, wzd\u0142u\u017c rzeki Bystrzycy a\u017c do jej \u017ar\u00f3de\u0142, a na zachodzie dotychczasowej granicy mi\u0119dzy Wiercanami i Zag\u00f3rzycami. Wie\u015b mia\u0142a otrzyma\u0107 prawo magdeburskie, Piotr uposa\u017cony zosta\u0142 dziedzicznym so\u0142tysem z dwoma wolnymi \u0142anami, czterema tzw. \u201eobszarami\u201d, prawem prowadzenia dw\u00f3ch karczm, dw\u00f3ch m\u0142yn\u00f3w, a obarczony zosta\u0142 obowi\u0105zkiem osadzenia mo\u017cliwe najwi\u0119kszej ilo\u015bci \u0142an\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
O istnieniu so\u0142ectw m\u00f3wi\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a XV-wieczne. R\u00f3wnie\u017c w XVI wieku istnia\u0142o so\u0142ectwo w Wiercanach. W tym czasie zosta\u0142o ono przyj\u0119te przez szlacheckich w\u00f3jt\u00f3w. Warto\u015b\u0107 przyj\u0119tych przez w\u00f3jt\u00f3w folwark\u00f3w so\u0142tyskich by\u0142a nieraz znaczna. Jan Zaborowski dysponowa\u0142 w 1536 r. w Wiercanach i Iwierzycach dwoma \u0142anami z dwoma kmieciami i zagrodnikami, 2 karczmami, 2 m\u0142ynami, kilkoma stawami, a doch\u00f3d jego szacowano na 24 grzywny bez naturali\u00f3w. W w\/w okresie wie\u015b Wiercany posiada\u0142a 42 kmieci (1536 r.) w latach 1576-81 r. by\u0142o 42 kmieci na 25 i \u00bd \u0142anach, w 1606 r. by\u0142o ju\u017c 27 \u0142an\u00f3w. Ch\u0142opi w tym czasie byli zobowi\u0105zani do \u015bwiadczenie powinno\u015bci poprzez prac\u0119 lub datki w naturze i got\u00f3wce. W p\u00f3\u017aniejszym okresie sytuacja ich jeszcze si\u0119 pogorszy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
W 1795 r. Wiercany znajdowa\u0142y si\u0119 w r\u0119kach Stojewskich, nast\u0119pnie Bzowskich. Podczas rabacji galicyjskiej w 1846 r. zgin\u0105\u0142 \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel Wiercan W\u0142odzimierz Bzowski. Oko\u0142o 1870 r. wie\u015b t\u0105 otrzyma\u0142 Teofil Wiszniewski. Zmiany w\u0142asno\u015bciowe w najbli\u017cszej okolicy S\u0119dziszowa zmierza\u0142y od pocz\u0105tku XVII wieku do koncentracji maj\u0105tk\u00f3w w r\u0119ku w\u0142a\u015bcicieli klucza s\u0119dziszowskiego. Nadal sytuacja ch\u0142op\u00f3w naszej wioski by\u0142a bardzo trudna. Zacz\u0119\u0142a si\u0119 poprawia\u0107 dopiero z pocz\u0105tkiem naszego stulecia, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 emigracji.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1936-1945 podobnie jak w ca\u0142ej Polsce, zgin\u0119\u0142o wielu mieszka\u0144c\u00f3w wioski 6 VII 1943 r. Niemcy w okrutny spos\u00f3b zamordowali Walentego Srok\u0119 oraz Franciszk\u0119 i Jana \u017burad\u00f3w matk\u0119 i syna. R\u00f3wnie\u017c w tym czasie m\u0142odych ludzi z Wiercan zosta\u0142o w tym okresie wywiezionych na przymusowe roboty do Niemiec. By\u0142o to tragiczny okres w dziejach wsi. Po wojnie w przysi\u00f3\u0142ku wsi Wiercany-Brze\u017anik wybudowano dla uczczenia tych dramatycznych wydarze\u0144 pomnik, na kt\u00f3rym widnieje napis: \u201eW ho\u0142dzie pomordowanych w latach okupacji, ofiarom hitlerowskiego barbarzy\u0144stwa – spo\u0142ecze\u0144stwo powiatu ropczyckiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W roku 1893 r. otwarto w Wiercanach 1- klasow\u0105 szko\u0142\u0119. Akcja otwierania szk\u00f3\u0142 ludowych zabieg\u0142a si\u0119 pod koniec XIX wieku ze wzmo\u017conymi starciami o budow\u0119 nowych pomieszcze\u0144 szkolnych. Nieco p\u00f3\u017aniej w Wiercanach dzia\u0142a\u0142a tak\u017ce szko\u0142a zawodowa o profilu rolniczym. Warunki bazy o\u015bwiatowej by\u0142y jednak bardzo trudne. Przez d\u0142u\u017cszy czas uczono w drewnianym baraku. Obecnie w tym miejscu znajduje si\u0119 Gminny O\u015brodek Kultury. Dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu w\u0142adzy i miejscowego spo\u0142ecze\u0144stwa w latach 1957-1959 wybudowano murowan\u0105 szko\u0142\u0119. Za\u015b po rozbi\u00f3rce budynku i po przewiezieniu do przysi\u00f3\u0142ka Brze\u017anik, zbudowano drewnian\u0105 szko\u0142\u0119 o klasach I-IV, a nast\u0119pnie murowan\u0105, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a do 1976 r. Obecny budynek szkolny zosta\u0142 wybudowany w 1971 r. W Wiercanach istnia\u0142 pi\u0119kny dw\u00f3r, wzniesiony w XIX wieku przez Stojowskich, kt\u00f3ry przebudowany zosta\u0142 prawdopodobnie przed 1939 r. przez ich nast\u0119pc\u00f3w. Do 1945 r. by\u0142 on w\u0142asno\u015bci\u0105 Jana Surowca. Cz\u0119\u015bciowo murowany, cz\u0119\u015bciowo drewniany otynkowany. By\u0142 to budynek parterowy, podpiwniczony z gankiem kolumnowym. W p\u00f3\u017aniejszym okresie zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zdewastowany.<\/p>\n\n\n\n
W Wiercanach mie\u015bci si\u0119 Gminny O\u015brodek Kultury, kt\u00f3ry zosta\u0142 oddany do u\u017cytku mieszka\u0144c\u00f3w w dniu 1 wrze\u015bnia 1975 r. W tym samym roku do budynku tego przeniesiono siedzib\u0119 Gminnej Biblioteki Publicznej w Iwierzycach. Kolejnymi dyrektorami tej plac\u00f3wki byli: Krystyna Kalita z Ropczyc, Jan Pociasek z Ropczyc, Zofia Miga\u0142a z S\u0119dziszowa, Danuta Walczyk z Ropczyc, Maria Nowacka z Iwierzyc. Aktualnie funkcj\u0119 dyrektora GOK-u pe\u0142ni Marta \u0179dzieb\u0142o z Wiercan.<\/p>\n\n\n\n
Plac\u00f3wka ta zgonie z za\u0142o\u017ceniami swojej dzia\u0142alno\u015bci statutowej odpowiedzialna jest za ca\u0142okszta\u0142t \u017cycia kulturalnego na terenie naszej gminy. Jednak ze wzgl\u0119du na usytuowanie budynku poza siedzib\u0105 gminy uczestnikami wi\u0119kszo\u015bci form pracy byli i s\u0105 przede wszystkim mieszka\u0144cy Wiercan i pobliskich okolic.<\/p>\n\n\n\n
Po lewej stronie w kierunku Olimpowa, na skraju miejscowo\u015bci stoi zniszczony dw\u00f3r. Pierwotnie wok\u00f3\u0142 dworu rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 park, do dworu wiod\u0142a wysadzona drzewami aleja, przed podjazdem umieszczony by\u0142 gazon. Dzisiaj nie zosta\u0142o ju\u017c nic poza dworem, kt\u00f3ry przez sw\u0105 prostot\u0119, niemal\u017ce \u201esurowo\u015b\u0107\u201d i ca\u0142kowity brak element\u00f3w upi\u0119kszaj\u0105cych wygl\u0105da na mniejszy i skromniejszy ni\u017c by\u0142 w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Obiekty zabytkowe zinwentaryzowane przez Pa\u0144stwow\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Ochrony Zabytk\u00f3w na terenie wsi Wiercany:<\/p>\n\n\n\n
Spo\u015br\u00f3d okolicznych wsi najstarsz\u0105 metryk\u0119 mia\u0142y, jak si\u0119 zdaje, wymienione w \u201eSuplice\u201d z 1379 r. miedzy innymi Wiercany, stanowi\u0105ce od pocz\u0105tku uposa\u017cenie kasztelanii sandomierskiej. Wprawdzie wzmianka o Wiercanach w dokumencie Leszka Czarnego z 1282 r. nie mo\u017ce, ze wzgl\u0119du na dowiedzion\u0105 interpolacj\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 za dow\u00f3d w tej sprawie. Niemniej jednak istnienie tej wsi w ko\u0144cu … <\/p>\n